Deze website maakt gebruikt van cookies om instellingen te onthouden en om de website beter op uw behoeften af te stemmen. Klik hier voor meer informatie over cookies.

Ja, ik ga akkoord Nee, ik ga niet akkoord X

Verslag toezichtstaken Raad van Commissarissen

Het toezicht van de Raad van Commissarissen richt zich onder andere op:

  • de realisatie van de doelstellingen van Alliander;
  • de strategie en de risico’s verbonden aan de ondernemingsactiviteiten;
  • de opzet en de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen;
  • het financiële verslaggevingsproces;
  • de naleving van wet- en regelgeving;
  • de verhouding met aandeelhouders;
  • de voor Alliander relevante maatschappelijke aspecten van ondernemen.

Realisatie doelstellingen onderneming

Ieder jaar stelt Alliander een operationeel jaarplan op. Hierin worden de strategische doelen vertaald naar concrete en meetbare operationele bedrijfsdoelstellingen door middel van een balanced scorecard (dashboard). De bedrijfsdoelstellingen worden vanuit vier perspectieven gedefinieerd, te weten veiligheid, klanten, medewerkers, aandeelhouders en investeerders. Hiervoor worden zowel financiële als niet-financiële kern prestatie indicatoren (KPI’s) bepaald. Door middel van de kwartaalrapportages heeft de Raad van Commissarissen de voortgang van de realisatie van deze bedrijfsdoelstellingen gemonitord. Het door ons goedgekeurde jaarplan 2014 en de daaraan ten grondslag liggende ondernemingsdoelstellingen zijn grotendeels gerealiseerd.

De Raad van Commissarissen heeft nauwlettend gekeken naar het effect van de resultaatontwikkeling, de balansverhoudingen en de vermogenspositie op de kredietwaardigheid van de onderneming. De Raad stelt met tevredenheid vast dat de rating agencies Standard & Poor’s en Moody’s de credit ratings van Alliander in 2014 hebben gehandhaafd. Daarnaast is de Raad van Commissarissen ingenomen met de verhoging van de duurzaamheidsrating van Alliander door het Duitse MVO ratingbureau Oekom.

Behoud van een solide A rating profiel garandeert voldoende toegang tot de kapitaalmarkt. In 2014 heeft de onderneming haar sterke credit ratings van Standard & Poor’s (AA-/ A+ met stable outlook) en Moody’s (Aa3/ P-1 met stable outlook) gecontinueerd. Dit geeft wederom de bevestiging dat we ook in de ogen van de financiële wereld een sterk en solide bedrijf zijn.

Ada van der Veer-Vergeer

Strategie en de risico’s

De Raad van Commissarissen constateert dat voor alle drie de pijlers van de strategie (operatie, innovatie en groei) stappen zijn gezet. De Raad onderschrijft de huidige strategie en is actief betrokken geweest bij de discussie over de (internationale) groeistrategie. Voor wat betreft de operatie heeft de Raad van Commissarissen onder meer kennis genomen van de uitkomsten van een externe review van het in 2013 ingezette grootschalige efficiencyprogramma binnen de uitvoeringsorganisatie. Dit heeft geleid tot goed inzicht in de resultaten tot nu toe en de Raad van Commissarissen is van mening dat de focus dient komen te liggen op leiderschap, kosten en cultuur in verband met het welslagen van het programma. 

Daarnaast constateert de Raad van Commissarissen dat wordt ingespeeld op ontwikkelingen en innovaties in diverse interessante groeimarkten die passen in het faciliteren en stimuleren van de energietransitie, zoals de exploitatie van laadpalen voor elektrisch vervoer en de exploitatie van warmte-, koude- en biogasnetten.

Met de aandeelhouders is afgesproken om in eerste instantie te focussen op de mogelijkheden van schaalvergroting in Nederland. Zo verkennen Alliander en Enexis de mogelijkheden om de netten in Friesland en Flevoland (Enexis) te ruilen tegen de netten in Oost-Brabant (Endinet/Alliander). Daarnaast zijn Liander en Stedin een strategische samenwerking aangegaan op het gebied van dataverkeer in slimme netten met als belangrijkste toepassing het uitlezen van slimme meters. Daartoe wordt een gezamenlijk mobiel communicatienetwerk gebouwd en beheerd.

De Raad van Commissarissen is van mening dat dit goede ontwikkelingen zijn, maar dat ze nog niet leiden tot de noodzakelijke schaalvoordelen. Deze is nodig om de investeringen in toekomstbestendige slimme energienetten betaalbaar te houden. De noodzakelijke schaalvoordelen zijn wel te behalen met een vergaande strategische samenwerking en/of fusie met andere Nederlandse netwerkbedrijven. Alliander heeft de mogelijkheden daartoe onderzocht en tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering in april 2015 zal in relatie hiermee een update van de strategie worden gegeven.

Een belangrijk onderdeel van de strategische koers van Alliander is gelegen in de noodzaak tot schaalvoordelen. De strategische samenwerking met Stedin op het gebied van dataverkeer is hier een goed voorbeeld van. Met deze samenwerking creëren we schaalvoordeel in onze dienstverlening en verlagen we de kosten voor onze klanten.

Coby van der Linde

Opzet en werking interne risicobeheersings- en controlesysteem

In december 2014 is de managementletter van de externe accountant, met daarin de uit de interim-controle 2014 voortgekomen bevindingen inzake de interne beheersing, met de Auditcommissie en de Raad van Commissarissen besproken. Bij de interim-controle heeft de accountant geconstateerd dat Alliander volop in beweging is en er grote programma’s lopen voor verschillende disciplines. Volgens de accountant krijgen de belangrijkste strategisch thema’s voldoende aandacht om deze te beheersen en de risico’s voor Alliander te mitigeren. Het blijft wel belangrijk om de kwaliteit van de basisprocessen te waarborgen. Een aspect ter (verdere) verbetering in dit kader is de inbedding van het Business Control Framework en de beleving van bevindingen hieruit. Het management heeft inmiddels diverse acties ondernomen om deze tekortkomingen op te lossen. Daarnaast is een aantal specifieke financiële en niet-financiële aanbevelingen gedaan, die door Alliander zijn of worden opgevolgd. De accountant deed met name bevindingen rond de meetdata relevant voor het netverlies en beheersing van contractmutaties, welke voortkomen uit wijzigingen in de interne en externe omgeving. Alliander heeft de aanpak hiervan ter hand genomen.

Verder zijn de bevindingen uit interne audits besproken alsmede de opvolging van de aanbevelingen die daaruit voortkwamen. De Raad van Commissarissen monitort de voortgang hiervan halfjaarlijks aan de hand van ‘in control’ rapportages van de afdeling Internal Audit. De Raad van Commissarissen heeft onder meer vastgesteld dat in 2014 belangrijke resultaten zijn behaald bij het verbeteren van de interne beheersing, bijvoorbeeld in het inkoopproces. De Raad van Commissarissen heeft geen indicaties dat het risicobeheersings- en controlesysteem van Alliander ten aanzien van beheersingsdoelstellingen op het gebied van financiële verslaggeving in het verslagjaar niet naar behoren heeft gewerkt.

Ook zijn de opzet en werking van het risicomanagementsysteem en de belangrijkste risico’s waar Alliander mee wordt geconfronteerd ieder kwartaal besproken. De Raad van Commissarissen heeft geconstateerd dat het risicomanagement steeds volwassener en effectiever wordt.

Financiële verslaggeving

De financiële kwartaalverslagen, waarin de actuele resultaten worden vergeleken met het budget 2014, de jaarverwachting 2014 en de resultaten van 2013, zijn intensief besproken.

Verder heeft de Raad van Commissarissen in aanwezigheid van de externe accountant het jaarverslag en de jaarrekening 2013 van Alliander uitvoerig besproken, inclusief het begeleidende accountantsrapport en het voorstel tot winstbestemming. De Raad van Commissarissen heeft tevens het halfjaarverslag 2014 van Alliander behandeld, inclusief het rapport van bevindingen van de externe accountant. Daarnaast is het operationeel jaarplan 2015 (inclusief investeringsbegroting) besproken en goedgekeurd en is het business plan 2015-2019 aan de orde geweest. Ten behoeve van al deze onderwerpen verrichtte de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen intensief voorwerk.

Naleving van wet- en regelgeving

Conform de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet oefent de Autoriteit Consumenten en Markt (ACM) controle uit op het naleven van de wettelijke verplichtingen door de netbeheerders. De ACM heeft een aantal toezicht- en handhavingsbevoegdheden, zoals het opvragen van informatie en het opleggen van sancties als bestuurlijke boetes. In 2014 is de Raad van Commissarissen geïnformeerd over de uitkomsten van een onderzoek naar de administraties van een aantal netbeheerders over de periode 2008-2010. Uit het onderzoek zijn voor Liander enkele correcties op de gereguleerde kosten naar voren gekomen, die Liander gedurende het onderzoek ook aan de ACM heeft aangegeven. Ook is de Raad van Commissarissen geïnformeerd over een tweetal uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in zaken die Liander aanhangig had gemaakt. De eerste uitspraak betrof de bindende aanwijzing van de ACM aan Liander om in verband met de veiligheid aanpassingen door te voeren in het net waarop lichtmasten in Amsterdam zijn aangesloten. Het CBb heeft deze bindende aanwijzing vernietigd en de ACM heeft een schadevergoeding van € 5,2 miljoen aan Liander betaald. De tweede uitspraak betrof de kwestie rond de bindende aanwijzing aan Liander met betrekking tot de vermeende schending van geheimhoudingsverplichtingen op grond van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet betreffende de voormalige uitbestedingsrelatie met Nuon Customer Care Center. Het CBb heeft ook deze bindende aanwijzing vernietigd. Het hiermee samenhangende boetebesluit (€ 3,3 miljoen) is door het CBb naar de zogenaamde ‘Grote Kamer’ verwezen. Voor wat betreft de bindende aanwijzing wordt nader bezien welke uitgaven onterecht zijn gemaakt, teneinde door de ACM daarvoor gecompenseerd te worden. De procedure tegen het boetebesluit zal naar verwachting in 2015 worden afgerond.

Daarnaast zijn de halfjaarlijkse rapportages ‘Fraude & Incidenten’ van de afdeling Internal Audit besproken in de vergaderingen van de Auditcommissie. Hierin wordt onder andere gerapporteerd over schending van de binnen Alliander geldende gedragscode, over schademeldingen, fraudes en over diefstallen die bij het Fraudemeldpunt zijn gemeld. Internal Audit heeft diverse compliance audits verricht. Daarbij wordt vastgesteld of Alliander voldoet aan relevante wet- en regelgeving en ook aan de door Alliander zelf opgestelde regels en normen.

Verhouding aandeelhouders

De Raad van Commissarissen onderhoudt de contacten met de aandeelhouders voornamelijk in de aandeelhoudersvergadering. In 2014 heeft de Raad van Bestuur enkele malen overlegd met de grootaandeelhouders, verenigd in het Grootaandeelhoudersoverleg. De Raad van Bestuur doet van de contacten met de grootaandeelhouders verslag aan de Raad van Commissarissen. Daarnaast kunnen volgens de Raad van Commissarissen contacten tussen de onderneming en aandeelhouders buiten aandeelhoudersvergaderingen om van belang zijn, voor zowel de onderneming als aandeelhouders. Alliander heeft een beleid op hoofdlijnen geformuleerd met betrekking tot (bilaterale) contacten tussen de onderneming en haar aandeelhouders. Dit beleid is gepubliceerd op de website van Alliander. Voor een overzicht van de contactmomenten met aandeelhouders in 2014 wordt verwezen naar het hoofdstuk Aandeelhouders en investeerders in dit jaarverslag.

Relevante aspecten MVO

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een integraal onderdeel van de strategie van Alliander. MVO was daarom in 2014 vanzelfsprekend een terugkerend punt op de agenda van de Raad van Commissarissen. Het volgen van de voortgang op de MVO-doelstellingen gebeurt via de kwartaalrapportages. In het verslagjaar heeft de Raad van Commissarissen specifiek stilgestaan bij het veiligheidsprogramma met als doel het verbeteren van de veiligheidscultuur binnen de organisatie.

Gezien de aard van de activiteiten van Alliander is veiligheid een topprioriteit. De Raad van Commissarissen constateert dat er in 2014 belangrijke stappen zijn gezet om de veiligheidscultuur verder te verbeteren. De integrale aanpak in het veiligheidsprogramma wordt door de Raad van Commissarissen ten zeerste ondersteund en gestimuleerd.

Jos van Winkelen

De Raad van Commissarissen heeft met genoegen geconstateerd dat Alliander in 2014 op de 15e plaats van Transparantiebenchmark van het Ministerie van Economische Zaken is geëindigd (2013: 23e). Hiermee wordt volgens de Raad van Commissarissen bevestigd, dat Alliander over de maatschappelijk relevante thema’s naar haar stakeholders op een transparante wijze rapporteert. Ten aanzien het Global Reporting Initiative (GRI) is in 2014 de stap gemaakt van de G3- naar de G4-rapportagerichtlijnen. Deze ontwikkeling komt de transparantie over specifiek voor Alliander relevante onderwerpen verder ten goede, omdat GRI G4 uitgaat van het materialiteitsconcept. Dat wil zeggen dat de onderneming alleen nog maar over die onderwerpen rapporteert, die daadwerkelijk relevant zijn voor het lange termijn succes van de onderneming en die relevant worden bevonden door haar stakeholders. Het oordeel van de externe accountant over het maatschappelijk jaarverslag wordt weergegeven in het Assurancerapport, dat onderdeel uitmaakt van het jaarverslag.

Overige onderwerpen

Gedurende het verslagjaar werden diverse onderwerpen ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd. Dit betrof onder meer de strategische samenwerking tussen Liander en Stedin op het gebied van dataverkeer, de verkenning met Enexis over de uitruil van energienetten, het aangepaste investeringsvoorstel voor duurzame huisvesting in Duiven, de aanpassing van het reglement van de Raad van Bestuur en de aanpassing van de klokkenluidersregeling. Daarnaast heeft de Raad van Commissarissen de variabele beloning over 2013 en de doelstellingen voor de korte termijn variabele beloning over 2014 en voor de lange termijn variabele beloning over de periode 2014-2016 van de leden van de Raad van Bestuur vastgesteld. De besluitvorming ten aanzien van deze laatste onderwerpen werd voorbereid door de Selectie-, Benoemings- en Remuneratiecommissie van de Raad van Commissarissen.

De Raad van Commissarissen heeft een aantal malen met de Raad van Bestuur gesproken over de gevolgen van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT 1) en de Wet verlaging bezoldigingsmaximum WNT (WNT 2). De Raad van Commissarissen heeft in 2014 op verschillende wijzen zijn zorgen over de verdere verlaging van de WNT-norm kenbaar gemaakt. In de consultatiefase van het wetsvoorstel heeft de Raad van Commissarissen zijn standpunt over de consequenties van de WNT 2 schriftelijk aan minister Plasterk en aan minister Kamp laten weten. Daarnaast zijn er vanuit Alliander diverse lobbyactiviteiten geïnitieerd. De Raad van Commissarissen maakt zich grote zorgen over de continuïteit van het bedrijf op de lange termijn ten gevolge van het niet-marktconform kunnen belonen. Punt van zorg is bovendien de inconsistentie in de WNT voor wat betreft de toepassing: de wettelijk norm is alleen van toepassing op de regionale netwerkbedrijven (met uitzondering van de nog niet gesplitste netbeheerders). De landelijke netbeheerders  TenneT en Gasunie zijn expliciet uitgezonderd van deze wettelijke norm. 

Andere onderwerpen die in de Raad van Commissarissen zijn besproken:

  • de uitkomsten van het jaarlijkse medewerkeronderzoek;
  • de uitkomsten van het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek;
  • de uitkomsten van het evaluatieonderzoek naar de groeistrategie van Alliander;
  • een review van het topmanagement;
  • de zoekprofielen en het selectieproces voor een tweetal nieuwe commissarissen;
  • een update van de uitrol van de slimme meter;
  • de herziening van de energiewetgeving (waaronder de samenvoeging van de huidige Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet tot één Elektriciteits- en Gaswet) als onderdeel van de wetgevingsagenda STROOM.

Bij de bespreking van een onderwerp binnen hun werkgebied waren regelmatig medewerkers uit de organisatie in een vergadering van de Raad van Commissarissen aanwezig.

Toegevoegd aan Mijn verslag + Mijn verslag